شناخت بخش یامچی
بخش یامچی با جمعیتی حدود 30 هزار نفر به علت نبود کارخانجات و کارگاه های صنعتی و نبود اشتغال مولد، به صادر کننده نیروی کار جوان به سایر مناطق استان و کشور تبدیل شده است و بررسی ها حاکی از آن است که بین عرضه و تقاضای نیروی کار تعادل وجود ندارد و جمعیت فعال به علت عدم جذب در بازار کار به نیروی بیکار تبدیل شده و یا در مناطق دیگر به کار مشغول می شوند و نیروی جوان بیکار و جویای کار در منطقه در حال افزایش می باشد.
نرخ بیکاری در شهرستان مرند طی سالهای 1375 تا 1383 حدود 9 درصد می باشد که در بخش یامچی این نرخ بالاتر از میانگین شهرستان می باشد که اگر درصد بیکاری پنهان نیز به آن افزوده شود این نرخ به رقم بالاتری خواهدرسید.
کشاورزی ، محصولات و تولیدات:
بخش یامچی با وسعتی بالغ بر850 کیلومتر مربع دارای 17/25 در صد مساحت شهرستان را به خود اختصاص داده است که در سال زراعی 89-90 حدود 433 هکتار از اراضی منطقه به محصولات باغی و درختان اختصاص داشته که حدود 6درصد از اراضی زیر کشت محصولات باغی شهرستان را به خود اختصاص داده است و در همین سال مقدار11204 هکتار از اراضی بخش به کشت محصولات زراعی اختصاص داشته است که حدود 2/30 درصد از محصولات زراعی شهرستان را شامل می شود.
در سال 88 و 89 به علت سرما زدگی و سیل خسارات زیادی به محصولات کشاورزی و باغی بخش وارد شده است که جهت کاهش اثرات منفی بلایای طبیعی و حوادث غیر مترقّبه آگاهی دادن به مردم و تشویق کشاورزان به بیمه نمودن محصولات کشاورزی می تواند از اثرات منفی آن بکاهد.
تولید سالیانه گوشت قرمز در سال 1389 بالغ بر 700 تن و گوشت سفید 450 تن تولید عسل 31 تن و تولید روزانه شیر 28تن(جمع آوری توسط 2 مرکز جمع آوری شیر بخش) و در زمینه شیلات دو واحد پرورش به تولید ماهی اختصاص داشته است.
با توجه به استعداد ها و قابلیت های مناسب بخش در زمینه کشاورزی و دامپروری در حال حاضر شهرک دامپروری شهرستان مرند در شهر یامچی در وسعت 170 هکتار با پیشرفت فیزیکی حدود 35 درصد در حال اجرا می باشد که پیش بینی می شود با تخصیص اعتبار کافی فاز اوّل آن در سال 90-91 به بهره برداری برسد که در صورت اتمام و بهره برداری از آن نقش موثری در توسعه منطقه و شهرستان خواهد داشت.
از زمانهای قدیم به صورت محدود نهال پسته در برخی از باغات و حیاط و فضای سبز منازل مسکونی شهر یامچی وجود داشته است که ناشناخته بوده است که در سالهای اخیر با راهنمایی های مروّجین جهاد کشاورزی این محصول احیا شده و در باغات شهر یامچی کشت می شود که هم اکنون حدود 50 هکتار زیر کشت این مجصول با ارقام مختلف رفته است که نتیجه آن رضایت بخش و در حال توسعه می باشد و عملکرد سطح1200 کیلو می باشد که سالانه حدود 40 تن پسته از مزارع شهر یامچی برداشت می شود.
اشتغال:
شغل عمده اهالی کشاورزی و دامپروری می باشد که اغلب کشاورزی در این بخش و شهر به صورت سنتی انجام می شود . هر چند در سالهای اخیر قدم های خوبی در جهت اجرای آبیاری تحت فشار و قطره ای انجام گرفته است. و در سالهای اخیر حدود 10 واحد گلخانه ای پرورش محصولات صیفی در روستاهای بخش و علی الخصوص در روستای اربطان با حمایت و تسهیلات بانکی راه اندازی شده است.
بازار فروش دام در شهر و در میدان دوّاب شهر یامچی به صورت هفتگی و در روز های یکشنبه با استقبال بسیار خوب دامداران شهر و روستاهای تابعه شهرستان و دامداران سایر نقاط استان و با همکاری شهرداری یامچی برگزار می شود که نقش زیادی در اشتغال و توسعه مبادلات دامی و رونق شهر داشته است و می توان گفت مهم ترین و پررونق ترین بازار دام استان می باشد.
و جهت تامین مایحتاج عمومی اهالی، روزهای یکشنبه و چهارشنبه هر هفته، بازار هفتگی در دو نقطه شهر تشکیل می گردد که اغلب اهالی مایحتاج خود را از این بازارها تامین می نمایند و تولیدات دامی و کشاورزی و خانگی خود را در این بازار عرضه می نمایند که به هفته بازار معروف می باشند.
برخی از خانواده های شهر یامچی و روستاهای تابعه به مشاغل خانگی من جمله قالیبافی مشغول می باشند که نقش موثری در اقتصاد خانواده دارد.
بخش فرهنگی و آموزشی:
بخش یامچی دارای 73 واحد آموزشی وتعداد41 دستگاه ساختمان آموزشی می باشد که تعداد 16 روستا دارای مدرسه می باشد.
نیازهای آموزشی: بخش یامچی به علت اینکه هنوز به صورت نمایندگی اداره می شود از لحاظ برخورداری از فضاهای آموزشی وضعیت مطلوبی ندارد به طوری که یک واحد آموزشی در روستای باروج و یک واحد آموزشی در روستای اربطان در معرض تخریب بوده و چندین واحد آموزشی نیز درشهر یامچی و روستاهای تابعه نیاز مبرم به تخریب و بازسازی دارند.
با عنایت به آمار بالای ترک تحصیل دختران در مدارس روستایی جهت کاهش آمار ترک تحصیل، احداث و ایجاد مرکز شبانه روزی در بخش ضروری می باشد که قبلا نیز در شورای آموزش و پرورش و سازمان آموزش و پرورش به تصویب رسیده است که هنوز اجرا نشده است.
در سال 88 تعمیرات جزئی در 16 واحد آموزشی با اعتباری بالغ بر300,000,000 ریال اجرا شده است.
کتابخانه: بر اساس نقشه راه و توسعه نهاد کتابخانه های عمومی کشور نیازهای کتابخانه ای بخش تا سال 93 عباتند از:
1ـ شهر یامچی دارای یک باب کتابخانه عمومی به مساحت 208 متر مربه دارد که با توجه به نقشه توسعه اعلامی مقدار640 متر مربع کمتر از حد استاندارد فضای کتابخانه وجود دارد که جا دارد در این خصوص اقدام شود.
2ـ روستاهای گله بان و مرکید نیاز به یک باب کتابخانه تیپ 2 و روستاهای باروج ـ لیوار ـ اربطان ـ یکانعلیا نیز هر کدام به یک واحد کتابخانه تیپ 1 دارند.
کتابخانه های موجود :
1 واحد کتابخانه عمومی در شهر یامچی و 1 واحد در روستای یکانکهریز وجود دارد.و کتابخانه روستای گله بان نیز در حال احداث است.
نمایشگاه فرهنگی و فرهنگسرا : شهر یامچی نیاز به یک واحد نمایشگاه فرهنگی و فرهنگسرا دارد.
ج) بخش اجتماعی:
1ـ وجود اختلافات طایفه ای و قبیله ای و نحوه برخورد با آنها:
با توجّه به اینکه در اثر گذر زمان و افزایش تعاملات ، روابط اجتماعی و خانوادگی بین طوایف و قبایل و وجود فعالیت ها، منافع اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و ... مشترک، همچنین اصلاح ساختار و مبلمان شهری و روستایی و اصلاح بافتهای قدیمی با اجرای طرح های مختلف عمرانی خوشبختانه اختلافات طایفه ای و قبیله ای بطور چشمگیری کاهش یافته است. با این وجود بخشداری نیز با همکاری و هماهنگی سایر ادارات و نهادها با اجرای برنامه های مختلف بویژه در مراسم ملی و مذهبی و دعوت از سران طوایف و با تعیین مکان های برگزاری مناسب و همچنین برخورد منطقی، هوشیارانه و بدور از هر گونه جانبداری و طرفداری از طیف و گروه خاص گام های مؤثر و مطلوبی را در تحقق این امر برداشته است.
2ـ تشکیل تعاونی های تولیدی و خدماتی و استقبال مردم از آنها:
در سال جاری با راه اندازی شرکت تعاونی خدمات عمرانی دهیارن ، بخش عمده ای از مسائل و مشکلات دهیاری ها بویژه در زمینه های: نظارت بر اجرای طرح ها، هدفمند کردن نحوه هزینه ها، ساماندهی امور مالی دهیاری ها و ... مرتفع گردیده است. و در سایر بخشها نیز با توجه به رواج شغل دامداری در بخش یامچی با احداث و راه اندازی دو واحد شرکت تعاونی جمع آوری شیر، اهالی بخش در زمینه دامداری به لحاظ صرفه اقتصادی فرآورده های لبنی، انگیزه بیشتری حاصل شده و درسطح درآمد آنها نیز اثر مطلوبی داشته است. و درکل با وجود مشکلات مالی و اعتباری تعاونی ها، عملکرد متولیان آنها و بانکها و موسسات مالی ( علی الخصوص صندوق مهر امام رضا (ع)) در ارائه تسهیلات با توجه به افزایش آگاهی مردم از طریق نفوذ رسانه های ملی و برنامه های آموزشی جهاد کشاورزی و نهادهای ذی ربط، تسهیلات ارائه شده به سمت و سوی تولید هدایت شده و به تبع آن کشاورزان و دامداران به منظور حفظ و حراست از منافع و منابع مالی و جلوگیری از خسارات احتمالی، بیمه محصولات کشاورزی افزایش خوبی داشته است.
د) بخش عمرانی:
عملکرد بودجه ای بخش در سالهای قبل متوسط بوده که در برخی از فصول در جذب اعتبارات توجه چندانی به بخش نشده بود که عمدتاً در بخش راه روستایی و آب شرب نواقصاتی مشهود بوده که برخی از روستاها حدود 6 سال بود که فاقد آب شرب بودند:(دهستان یکانات ـ لیوار بالا و پایین ـ گله بان) که در سنوات اخیر با پیگیری هایی که انجام شد بودجه و اعتبار لازم اختصاص یافته و مشکل آب شرب آن روستاها مرتفع گردیده است. اما مشکلات عمده در اجرای پروژه ها، مشکل مکان یابی بوده که الحمد لله در چندین روستا با هماهنگی شوراهای اسلامی و اهالی و اقدامات سنجیده توانسته ایم براین مشکلات فایق آمده و تا حدود زیادی موضوع آب شرب روستاها حل و فصل گردیده است. که در این میان با حضور مستمر در روستاها و تشکیل جلسات و توجیه اهالی و رصد کردن لحظه به لحظه موضوع از مشکلات اجتماعی کاسته شده است.
در خصوص جذب و افزایش بودجه نیز عمدتاً نقش آفرینی مربوط به پیگیری مستمر از طریق دستگاههای اجرایی شهرستانی و فرمانداری می باشد اما تجربه نشان داده است در این میان ارتباط و مذاکره بخشدار با مدیران و مسئولان شهرستانی و استانی نیز اهمیت ویژه ای داشته است که در این زمینه لازم است اختیارات بخشداران بازبینی و تقویت شود.
در این زمینه پیگیری اینجانب در پروژه های طرح هادی روستایی و آب و فاضلاب روستایی چشمگیر بوده و می توان گفت پیگیری بخشداری در این زمینه درصد بالایی ( بالای 50 درصد) را شامل می شود.
عمده ترین مشکل در عملکرد دستگاههای اجرایی عدم توجه به اولویت ها و عدم هماهنگی با بخشداری می باشد. که اغلب اولویت های بالا نادیده گرفته شده و برای اولویت های پایین تر با اعمال نفوذ و روابط بودجه اختصاص می یابد که این موضوع نارضایتی عمومی و در برخی زمینه ها محرومیت ها را افزایش می دهد به طوری که اگر پیگیری مستمر بخشداری نبود، چه بسا مشکلات به مراتب بیشتر از این بود.
در سال 88 و 89 روند تخصیص اعتبارات عمران روستایی بخش یامچی به شرح زیر است:
|
ردیف |
عنوان فصل |
عنوان طرح |
میزان اعتبار (ریال) |
|
1 |
عمران روستایی |
طرح هادی روستای گله بان (در حال اجرا) |
3030000000 |
|
اجرای طرح هادی روستای قمش آغل |
2580000000 | ||
|
اجرای طرح هادی روستای اربطان |
2110000000 | ||
|
طرح هادی روستای لیوار بالا(در حال اجرا) |
2170000000 | ||
|
کانال و دیواره سنگی لیوار بالا (در حال اجرا) |
1000000000 | ||
|
طرح هادی روستای مرکید (در حال اجرا) |
2190000000 | ||
|
طرح هادی روستای باروج (در حال اجرا) طرح هادی روستای لیوار پایین( در حال اجرا) |
2170000000 2670000000
| ||
|
2 |
مقاوم سازی مسکن روستایی |
پرداخت وام مقاوم سازی مسکن روستایی سال 88 |
300 واحد مسکونی |
|
سند دار کردن خانه های روستایی سال 88 |
500 فقره | ||
|
3 |
بهداشت |
پیگیری و احداث پایگاه امداد جاده ای یامچی |
250000000 |
|
پیگیری و استقرار اورژانس 115 یامچی |
| ||
|
4 |
کشاورزی |
احداث مجتمع دامپروری یامچی |
5000000000 |
|
اجرای طرح آبخیزداری حوزه یکانات |
1200000000 | ||
|
مطالعه طرح آبخیزداری حوزه لیوار و یامچی |
350000000 | ||
|
5 |
آب شرب |
آبرسانی به شهر یامچی( اصلاح شبکه) |
1000000000 |
|
حفر چاه و احداث شبکه و آبرسانی به روستاهای لیوار بالا و پایین |
1500000000 | ||
|
پیگیری و حفر چاه آب روستای مرکید |
600000000 | ||
|
مطالعه جمع آوری و تصفیه فاضلاب روستای مرکید |
200000000 | ||
|
6 |
انرژی |
برقی کردن چاههای کشاورزی |
630000000 |
|
احداث و توسعه برق روستایی یکانات |
1130000000 | ||
|
پیگیری و تخصیص اعتبار برق رسانی روستای مرکید خرابه و روم قویوسی و مغولو و قراج و ینگجه یارانمش |
1370000000 1300000000 | ||
|
7 |
راه و ترابری |
بهسازی و تعریض سه راهی یامچی ـ یامچی احداث و آسفالت جاده روستای یکانسعدی و قمش آغل(در حال اجرا) احداث و آسفالت جاده روستاهای گلزار و قوش قیه سی |
6720000000 12700000000
2500000000 |
|
8 |
پست |
احداث و تکمیل دفتر پستی یامچی |
440000000 |
ه) بخش اقتصادی: با توجه به اینکه شغل اغلب مردم بخش یامچی کشاورزی و امداری است با توجه به خشکسالیهای اخیر برخی مردم بویژه جوانان به سمت و سوی کارهای خدماتی و مشاغل کاذب روی آورده اند که این امر در دهستان یکانات بسیار ملموس بوده و به لحاظ شرایط مشاغل مذکور تعداد چشمگیری از اهالی روستاهای یکانات به شهرها و استانهای همجوار و حتی به سایر استانها مهاجرت نموده اند. که با توجه و مقایسه سرشماری عمومی نفوس و مسکن سالهای 75 و 85 این مشکل به وضوح نمایان است.
|
دهستان یکانات |
جمعیت سال 75 |
جمعیت سال 85 |
کاهش جمعیت |
|
6860نفر |
4308 نفر |
2552 نفر |
در برخی روستاها از جمله روستای قوش قیه سی به علت بعد مسافت و نبود برخی امکانات عمومی از قبیل: راه ارتباطی ، گاز، آب کشاورزی و ... روند مهاجرت چشمگیر بوده است.لکن با توجه به استعدادها و پتانسیلهای منطقه سرمایه گذاری در زمینه های مختلف: کشاورزی، صنعتی و ایجاد کارخانه ها و صنایع تبدیلی علاوه بر افزایش سطح درآمد و سطح زندگی خانوارها، ضمن جلوگیری از روند مهاجرت، حتی باعث بازگشت مهاجرین به روستاها خواهد شد. که در این راستا پمپاژ رود ارس به دشت یکانات جهت تامین آب کشاورزی از اهمیت ویژه و فوق العاده ای برخوردار است.
و) بخش سیاسی :
در زمان انتخابات با حضور مستمر در تشکلها و اجتماعات مختلف نسبت به ترغیب و تشویق اهالی برای شرکت در انتخابات اقدامات شایسته ای صورت گرفته است. بطوری که در بخش یامچی حدوداً بالای 85 درصد مشارکت وجود داشته است. البته در این راستا رسانه های ملی بویژه صدا وسیما نقش ارزنده و مؤثری در زمینه اطلاع رسانی، آگاه سازی و تحلیل مسائل سیاسی ایفا نموده است.
عمران و آبادی:
این شهر علیرغم تازه تاسیس بودن به برکت جمهوری اسلامی وحمایت های دولت خدمتگزار در مسیر توسعه و پیشرفت حرکت رو به رشدی داشته است به طوری که:
1- با پیگیری های انجام یافته پروژه تعریض جاده مرند- یامچی- یکانات از سال 86 شروع شده و در حال حاضر در مرحله اجرای روکش آسفالت و بهسازی و اتمام جاده می باشد که با تکمیل و اتمام آن یکی از مشکلات اساسی بخش و شهر یامچی مرتفع شده و زمینه تسهیل در عبور و مرور و رشد و شکوفایی و سرمایه گذاری در بخش میسر خواهد شد.
2- کلنگ احداث شهرک دامپروری شهرستان مرند در شهر یامچی در زمینی به مساحت 170 هکتار در سال 86 به زمین زده شد که در حال حاضر با پیشرفت فیزیکی 35 درصد در حال اجرا می باشد و زیر ساختهای لازم از جمله جاده های دسترسی ، برق ، چاه آب و مخزن ذخیره و خیابان های داخلی اجرا شده است که با تاکید فرماندار محترم شهرستان برای سال 90 اعتبار خوبی در نظر گرفته شده است و حدود 2 میلیارد تومان پیش بینی شده است که ان شاءالله در سال 91 شاهد بهره برداری از فاز اوّل طرح خواهیم بود .
3- در سالهای اخیر بیش از 600 واحد مسکونی در شهر یامچی و بیش از 1000 واحد مسکونی در روستاهای تابعه بازسازی و نوسازی گردیده است که سیمای شهر و روستاهای بخش متحوّل شده که ادامه این روند به رشد و توسعه منطقه با توجه به قابلیت های آن منجر خوهد شد.
4- بخش یامچی از نظر خطوط انتقال برق با مشکلات اساسی مواجه بوده که در سالهای اخیر با تخصیص اعتبار و اجرای خط 2 مداره و خط انتقال برق به دهستان یکانات که در حال حاضر از برق شهرستان خوی تغذیه می شود و خط انتقال برق به شهرک دامپروری و اتّصال خط یامچی به پست کشسرای، در آینده نزدیک مشکل افت برق بخش یامچی مرتفع و برق دهستان یکانات به برق مرند متصل خواهد شد و برق رسانی به روستای مرکید خرابه نیز به بهره برداری رسیده و در هفته دولت افتتاح خواه شدو روستاهای مسیر یکانات نیز برق رسانی خواهد شد.
5- اورژانس 115 یامچی با پیگیری های انجام یافته و با اختصاص 150 میلیون تومان و با احداث ساختمان و تخصیص یکدستگاه آمبولانس بنز اسپرینتر در سال 89 به بهره برداری رسید که نقش موثری در امداد رسانی و انتقال بیماران اورژانسی به مراکز درمانی داشته است .شایان ذکر است زمین آن توسط خیری اهدا گردید.
6- اجرای پروژه های متعدد اجرا شده و در حال اجرای شهرداری توسعه و رونق شهر را نوید می دهد. به طوری که در حال حاضر بلوار ولایت به طول 2 کیلومتر و به عرض 35 متر در حال جدول گذاری و آسفالت می باشد که در توسعه و اصلاح کالبد شهر و تسیل در عبور و مرور نقش اساسی دارد. همچنین جایگاه cng شهر یامچی و ایجاد و ساماندهی بازار جهت انتقال مشاغل مزاحم شهر و پروژه های دیگر توسط شهرداری در حال اجرا می باشد.
7- در سالهای اخیر و در دولت نهم و دهم و با تلاشهای مجدانه بخشداری یامچی و با همکاری دهیاران و شوراهای اسلامی و بنیاد مسکن انقلاب اسلامی و اهالی در 11 روستای بخش طرح هادی اجرا شده که در اصلاح بافت روستا و تشویق و ترغیب اهالی به ماندگاری و تولید در روستا و تشویق به مقاوم سازی منازل و مساکن روستایی نقش موثری داشته است
8- مطالعات اجرای طرح آبخیز داری حوزه لیوار _ یامچی در مساحت 7000 هکتار به پایان رسیده و برای سال 90 مبلغ 200 میلیون تومان پیش بینی شده که اجرای و اتمام آن علاوه بر کنترل سیلابها نقش اساسی در تغذیه قناتها و آبهای زیر زمینی خواهد داشت . ضمنا در سالهای قبل آبخیزداری یکانات اجرا شده که نقش مهمی در تغذیه قناتهای منطقه یکانات داشته است.
با توجه به خیل بیکاران جویای کار و وجود کارگاههای متعدد در داخل شهر ضرورت ایجاد ناحیه صنعتی در مرکز بخش کاملا محسوس بوده و یکی از خواسته های اساسی اهالی ایجاد ناحیه صنعتی در شهر یامچی می باشد که توجّه و عنایت مسئولان را در این زمینه طلب می کند.
پیشینه تاریخی و آثار تاریخی:
واژه یامچی در لغت به معنی «چاپار خانه» بوده و شواهد و قرائن تاریخی حاکی از این می باشد که این شهر از گذشته های دور در مسیر جاده ابریشم واقع شده بود كه در بين اهالي به جاده «دوه چي» معروف است. در تواریخ مغول اشاره شده است که چون عرصه ممالك مغول وسعت يافت و لشگريان و ايلچيان و تجار دائماً در رفت و آمد بودند. چنگيزخان در سر راهها منازل كاروانسراهایی به نام يام (yam) ایجادكرد. همين نظام ارتباطي كه چنگيز خان در دورة خویش بوجود آورده بود موجب دوام يكپارچگي امپراتوري مغول پس از مرگش شد. جاده ابريشم از قسمت شمالي يامچي مي گذشت. هنوز آثار اين جاده باقی مانده است و مردم محلي به آن جاده شتربان يا" دوه چي يولي" مي گويند.
از راههای مبادلاتی با خارج که هم اکنون از آثار و بقایای این راههای ارتباطی، جاده معروف به جاده روس(روس یولی) و یا به اصطلاح جاده نیکلای در دهستان یکانات می توان اشاره کرد که وجود این جاده گویای این امر است که در روزگاران گذشته برای سفر به اروپا و بخصوص برای سفر به روسیه برای تجارت و کار از این مسیر رفت و آمد می شده است.
در روزگاران گذشته یامچی مرکز مبادلات تجاری منطقه بوده و بازار یامچی از معروفیت و رونق خاصی برخوردار بوده است. این بازار با نظم خاصی اداره می شده و اقلام مختلفی از جمله غلات در این بازار دادوستد می شده است که امروزه به مناسبت همین رونق و اعتبار بخشی از شهر یامچی به محله بازار معروف است.
در این بازار کاروانسراهایی وجود داشته است که با توجّه به تغییرات انجام گرفته در جاده های مواصلاتی و روز به روز از رونق و اعتبار بازار یامچی کاسته شد و این کاروانسرا نیز از بین رفته است که با تغییر مسیر جاده ترانزیت، مسیر ارتباطی و پراهمیت یامچی نیز اهمیت و ارزش خود را از دست داده است.
بیش از بیست اثر و مکان تاریخی از قبیل تپه های تاریخی، گورستان ها و اماکن تاریخی در بخش یامچی به ثبت رسیده که آثار و بقایای برخی از آنها از بین رفته است که از مهم ترین آنها تپه و قلعه تاریخی باروج در نزدیکی شهر یامچی و در کنار جاده مرند- یامچی می باشد که برای رهگذران و مسافران خودنمایی می نماید که حفظ و مرمت آن توجّه و عزم جدّی مسئولان را طلب می کند و بیم آن می رود که در اثر بی توجّهی مسئولان ذیربط این قلعه تاریخی نیز به سرنوشت سایر آثار تاریخی منطقه دچار شود.
از قرائن تاریخی بر می آید که یکی از کاروانسراها و چاپارخانه های جاده ابریشم بعد از چاپارخانه روستای یام در مسیر این شهر واقع بوده است که در اثر مرور زمان از بین رفته است.
مکان های گردشگری و خوش آب و هوای زیادی در برخی از روستاها و مناطق دیگر و روستاهای تابعه وجود دارد که می توان به ( مکجیک) و (قراج) و مناطق کوهستانی و خوش آب و هوای دهستان یکانات اشاره کرد.
وضعیت فرهنگی وتحصیلات :
الف ـ وضعیت فعلی بخش در زمینه آموزش و پرورش
بر اساس برآوردهای صورت گرفته درصد باسوادی جمعیت بالای 6 سال شهرستان مرند در سال 1382- 07/83 درصد بوده که از میانگین درصد با سوادی استان(05/85) کمتر است و با توجه به اینکه بخش
یامچی بخش اعظم جمعیت (حدود دو سوم) در روستاها ساکن هستند بدین جهت میانگین درصد با سوادی بخش کمتر از میانگین شهرستان می باشد.
در سالتحصیلی 89-88 تعداد کل مدارس بخش یامچی 73 واحد آموزشی بوده است که در 61واحد آموزشی دایر بوده و به تربیت نونهالان این بخش پرداخته است. و در همین سال تعداد روستاهایی که مدرسه در آنها دایر بوده است 16 روستا بوده است تعداد مدارس ابتدایی 26 واحد و راهنمایی 20 واحد و دبیرستان 15 واحد و پیش دانشگاهی4 واحد می باشد.
تعداد کل دانش آموزان در سال تحصیلی 89-88 (4806) نفر می باشد که 2291 نفر ابتدایی و 1649 نفر راهنمایی و 780 نفر متوسطه و 86 نفر پیش دانشگاهی می باشد.
تعداد کل کادر آموزشی و اداری و پرورشی و خدماتی 594 نفر می باشد که در 158نفر در مقطع ابتدایی و 248 نفر در مقطع راهنمایی و 188نفر در مقطع دبیرستان و پیش دانشگاهی به کار تدریس و تربیت دانش آموزان اشتغال دارند.
ب ـ امکانات و قابلیت های بخش آموزش و پرورش
ـ بهبود شاخص های عمده آموزشی بالاخص نسبت دانش آموز به کارکنان و نسبت دانش آموز به معلم و نسبت دانش آموز به کلاس و همسو شدن آنها با میانگین استانی و کشوری
ـ ایجاد رشته های آموزش فنی و حرفه ای و کار و دانش و ایجاد زمینه برای ارتقای تواناییهای مهارتی دانش آموزان
ـ افزایش منابع اختصاصی به آموزش و پرورش و تعلیم و تربیت بخش
ـ ایجاد مدارس شبانه روزی دخترانه با توجه به وسعت بخش و پراکندگی روستاها
ج ـ تنگناها و مشکلات بخش آموزش و پرورش
_تبدیل نمایندگی آموزش و پرورش به اداره مستقل که نقش موثری در ارتقای آموزش و پرورش و تعلیم و تربیت منطقه دارد .
ـ غیر استاندارد بودن و فرسودگی فضاهای آموزشی و کمبود تجهیزات و فضاهای آموزشی و پرورشی از قبیل سالن های ورزشی، آزمایشگاه و نمازخانه
ـ بالا بودن نرخ بی سوادی در مقایسه با متوسط استانی وشهرستانی
ـ سهم بسیار کم دانش آموزان مشغول به تحصیل در شاخه فنی و حرفه ای و کار و دانش
د ـ راهبردهای بخش آموزشی و پرورشی:
ـ افزایش پوشش تحصیلی بخصوص در روستاها و و در بین زنان روستایی
ـ ایجاد مراکز فنی و حرفه ای و کاردانش
ـ دستیابی عمومی به آموزش ابتدایی
ـ ارتقای سطح کیفی آموزشی
ـ بهره گیری از فن آوری اطلاعات و علوم جدید در تعلیم و تربیت
آموزش عالی:
الف ـ وضعیت موجود
بخش یامچی در حال حاضر فاقد هرگونه مراکز آموزش عالی و دانشگاهی می باشد که در این راستا در سالهای اخیر تلاشهایی برای اخذ مجوز و تاسیس مراکز دانشگاهی و مرکز کشاورزی و دامپروری در مرکز بخش صورت گرفته است که متاسفانه تاکنون منجر به نتیجه نشده است که امیدواریم با همت و تلاش مردم و مسئولان این آرزوی مردم به واقعیت بپیوندد. که حضور مراکز آموزش عالی و دانشگاهی ، بخصوص مراکزی با رشته های صنعتی و کشاورزی و دامپروری در بخش نقش موثری درتربیت نیروی انسانی متخصص شده و می تواند خلاء موجود در این زمینه را اشباع کند.
ب ـ راهبردها واهداف
ـ ایجاد مراکز آموزشی عالی کشاورزی و دامپروری
- ایجاد شهرک یا ناحیه صنعتی در شهر یامچی
ـ ایجاد و تاسیس مراکز پژوهشی و تحقیقاتی
ـ تربیت نیروی متخصص و مهارت یافته جهت جذب در بازار کار
ـ سوق دادن دانش آموزان و در نهایت دانشجویان به سمت رشته های کشاورزی و فنی وحرفه ای جهت تعادل بخشی و کاهش سهم رشته های علوم انسانی
تحقیق و تنظیم: داود داودی ـ بخشدار یامچی
داود داودی